Acne of jeugdpuistjes

Combinatietherapie is troef!!!

De best gekende vorm van acné is acné juvenilis (ook acné vulgaris genoemd) of simpelweg jeugdpuistjes. Acné is een huidaandoening die voorkomt bij 80% van de jongeren tussen 11 en 30 jaar. Maar acné kan ook voorkomen voor de puberteitsjaren en zelfs tot de leeftijd van 70 jaar. Bij de één zijn het enkele puistjes, bij de ander is het een uitgebreide huidaandoening die veel psychische problemen kan geven en het plezier in het dagelijks leven kan vergallen. Met veel puistjes ga je immers liever niet naar feestjes. Net nu je in de leeftijdsfase bent gekomen waarin sociaal contact heel belangrijk is! De huidige behandelingsmethoden hebben dan ook tot doel om de ernst en de duur van de huidaandoening te verminderen, het ontstaan van littekens te voorkomen en het zelfbeeld van de patiënt terug op te krikken. Om een optimale controle over deze aandoening te verkrijgen worden meestal een aantal therapieën gecombineerd.

Hoe ontstaat acné?

Acné is een ontsteking van de afvoerkanaaltjes van de talgkliertjes in de huid. Talgkliertjes zijn verbonden aan een haarzakje, de groeiplaats van onze lichaamshaartjes. Talg (huidsmeer) is een olieachtige stof die wordt aangemaakt in talgkliertjes en via een afvoerkanaaltje naar de huidporiën wordt afgevoerd. Zo wordt de huid en het lichaamshaartje, dat uit diezelfde porie uit de huid komt, soepel gehouden. Acne komt vooral voor op plaatsen waar veel talgkliertjes aanwezig zijn, zoals je gezicht, nek, borst, bovenrug of bovenarmen. De symptomen van acné worden veroorzaakt door een combinatie van verschillende factoren.

Overproductie van talg onder invloed van mannelijke geslachtshormonen.

Vanaf de puberteit beginnen talgklieren onder invloed van mannelijke hormonen meer talg te produceren. Ook meisjes (vrouwen) produceren mannelijke hormonen , maar de hoeveelheid is kleiner dan bij jongens (mannen). Het mannelijke hormoon testosteron wordt in de talgklier omgezet tot dihydrotestosteron. Deze stof stimuleert de aanmaak van talg. Het geproduceerde huidsmeer wordt afgevoerd naar de huid via een kanaaltje. Dit is geen probleem zolang de talgafvoerkanaaltjes niet verstopt geraken!

Verstopping van het talgafvoerkanaaltje door een sterk verhoonde huid.

Onze huidcellen worden regelmatig vervangen door nieuwe cellen waarbij de oude cellen netjes afschilferen en afgestoten worden. Dit wordt mooi geïllustreerd door het verbleken van de huid bij terugkomst in onze streken na een verblijf in een zonnig klimaat. Bij acné gebeurt dit afstoten niet snel genoeg. De afgeschilferde dode cellen blijven kleven op het huidoppervlak rond de afvoerkanaaltjes van de talgklier. Dit heeft als gevolg dat de afvoerkanaaltjes worden afgesloten. Samen met de overproductie aan talg, die nu niet meer wordt afgevoerd, ontstaat er een propje. Dit is het startsignaal voor de vorming van meeëters (comedonen). Er bestaan 2 soorten meeëters: de open vorm (zwarte puntjes) en de gesloten vorm (witte puntjes). De zwarte kleur bij op meeëters is te wijten aan melanine (huidkleurstof) afkomstig van dode huidcellen. De witte kleur bij gesloten meeëters is afkomstig van de grote hoeveelheid opgestapelde talg.

Bacteriële infectie.

Elk haarzakje bevat bacteriën (Propionibacterium acnes). Deze bacterie voedt zich met talg en breekt het huidsmeer af tot irriterende stoffen (vrije vetzuren) waardoor er een huidontsteking ontstaat. Dit is een normale lichaamsreactie en heeft tot doel de huid te beschermen tegen een overmatige groei van acnébacteriën en de vrijgekomen afvalproducten uit een opengesprongen meeëter (afgebroken talg, haren, dode huidcellen) op te ruimen. Helaas verergeren al deze goed bedoelde lichaamsreacties de huidaandoening. Ontstoken haarzakjes worden een harde rode pukkel (papel), een zacht puistje met etter (pustel) of een grotere ontsteking (cyste) met later eventueel abcessen en littekens. In een zuurstofarme omgeving, zoals een afgesloten talgafvoerkanaaltje, vermenigvuldigt de acnébacterie zich razendsnel.

Vreemde stoffen

Ook vreemde stoffen kunnen acné veroorzaken: smeerolie (garagehouder), teer (dakbekleders, wegenwerkers), broom, fluor, chloor, gechloreerde koolwaterstoffen (verven, lakken, vernissen,.). Daarnaast kunnen sommige geneesmiddelen en cosmetica comedogeen zijn. Dit betekent dat ze bij veelvuldig gebruik het ontstaan van meeëters veroorzaken of verergeren. Daarom is het veiliger zogenaamde niet-comedogene cosmetica te gebruiken. Dit staat meestal op de verpakking vermeld. Bij twijfel kan je raad aan je apotheker vragen.

Behandelingsmethoden

Acné verdwijnt niet van de ene dag op de andere. Zelfs lichtere vormen van acne vereisen vaak langdurige aandacht. Een optimale behandeling omvat een passende huidhygiëne, een controle over de symptomen (verhoogde talgafscheiding, toegenomen verhoorning en huidontstekingsreactie) en huidhydratatie als irriterende stoffen (zoals isotretinoïne) worden gebruikt tijdens de therapie. De meeste van de beschreven producten worden in de vorm van een crème, gel of vloeistof op de huid aangebracht. Sommige stoffen moeten worden ingenomen (capsules). Vraag aan je apotheker de nodige uitleg om wegwijs te raken in het uitgebreide assortiment.

Aanbevolen producten door je apotheker:

 

Een aangepaste huidhygiëne

Het dagelijks gebruik van een adequate huidreiniger is onontbeerlijk om dode cellen, make-up en overtollige talg te verwijderen. Gewone zepen zijn meestal alkalisch (hoge pH) en moeten vervangen worden door synthetische producten met een lagere pH (pH5.5) die een normale pH van de huid (pH5.5) nabootsen. Deze producten worden soms aangeduid met de afgekorte term "syndets" en komen voor in tabletten, gels, oliën, lotions en melk. Dankzij deze aangepaste pH wordt de groei van acnébacteriën niet beïnvloed. Gewone zeep daarentegen stimuleert de bacterigroei, wat acné in de hand werkt. Syndets kunnen de huid hydrateren (vocht inbrengen), dit is zeker van toepassing tijdens het gebruik van irriterende producten zoals isotretinoïne.

Het verwijderen van meeëters: voorkom erger door eraf te blijven!  

Door op meeëters te duwen, worden de symptomen meestal erger. Door het duwen komt de inhoud (talgresten, bacteriën, dode huidcellen) terecht in het omliggende weefsel waardoor een ernstige ontstekingsreactie ontstaat. Vermijd het zelf uitknijpen van meeëters, je doet er best aan dit over te laten aan ervaren huidspecialisten! Als je toch dat ene zwart puntje wenst te verwijderen was dan eerst je handen en ontsmet de huid voor en na met alcohol. Gebruik voor het uitduwen een speciaal apparaatje (vraag raad aan je apotheker).

Cosmetisch pellen (peeling ).

Je kan bij de huidspecialist ook terecht voor een peeling. Dit heeft het meest effect bij acné met meeëters. Papels en pustels reageren veel trager. De peeling (afpellen) wordt uitgevoerd met alfahydroxyzuren (vooral glycolzuur) en verbetert het afschilferen van de huid. Chemische peelings zijn ten strengste verboden tijdens een infectie met het herpesvirus (koortsblaasjes) om verspreiding van dit virus te vermijden. Tijdens deze behandeling mag je absoluut niet in de zon komen zonder afdoende bescherming.

Soorten acné en behandeling  

Om een aangepaste behandeling voorop te stellen worden er twee vormen van acné onderscheiden: acné met vooral meeëters (open en/of gesloten) en acné met voornamelijk papels en pustels (onstekingen).

Bij acné met vooral meeëters volstaat het om een aangepaste huidreiniger te combineren met een product dat de afschilfering van de huid verbetert. Om vlugger resultaat te hebben kan je de meeëters laten verwijderen in twee tot drie sessies. Bij acné met ontstekingsverschijnselen (papels, pustels en cysten) is het nodig om producten die de afschilfering van de huid verbeteren ook te combineren met ontstekingswerende producten (crème of capsules). Bij ernstige acné is het onvermijdelijk om het huidirriterende isotretinoïne te slikken. Vergeet in dit laatste geval echter niet je huid voldoende te rehydrateren met een aangepast huidhygiëne middel. Laat je niet ontmoedigen door een eerder langzame verbetering. Denk eraan: de aanhouder wint en een behandeling kan vier tot zes maanden duren.

Interessante weetjes

<<Terug